De Beuk
 
Beuk in Dehm
 

Tot het IJzertijdperk was de beuk een belangrijk gedeelte van de voeding van onze voorouders. Het is vandaar niet toevallig dat de Oudgriekse naam  van deze boom, Phegos, van het woord phagein afstamt, wat betekend "eten”. In de Alpen en in gebieden zonder olijvenbomen waren de beukennootjes ooit een waardevolle bron voor olie.
De lentebladeren en de bladknoppen waren lekker en gezond in groente gerechten, salades en soepen.

Later werdt de Beuk hoofdzakelijk nog als diervoer voor runderen, schapen en geiten gebruikt, want de bladeren zitten vol mineralen en proteïnen. Dit veranderd zich met de komst van kunstmatige toevoegingmiddelen in het voer.

Het was voor onze voorouders in vele delen van Europa gebruikelijk om varkens in beuken en eiken bossen te houden, vanwege de noten en eikels.  De noten van de Beuk bevatten tot 45% olie en zijn heel voedend, smaakvol en gemakkelijk te verzamelen.

(Overigens horen de drie bomen met de voedzaamste vruchten – eik, beuk en kastanje- allemaal bij dezelfde familie, de familie Fagaceae.

Het hout van de beuk wordt in vele culturen voor brandhout, schotels en werktuighandgrepen gebruikt.

Mythen en legenden

Fagus
 

In de franse Pyreneeën waren vele oude Keltische altaren aan de god Fagus geweid.

Ijzertijd
 
Germaanse stammen gebruikten niet alleen de taxushout voor het beschrijven van houten stafjes met runen, maar ook vaak beukenhout. Het Duitse woord voor letters is ‘Buchstaben’  wat betekend zo veel als beukenstafjes.
 

Runenstaafjes en de boekdruk

Als alternatief voor schrijfrollen begonnen onze voorouders dunne beukentafelen samen te binden en creëerden zo een nieuwe manier om kennis schriftelijk vast te houden: het boek. Het Duitse woord voor boek is Buch, wat weer teruggevoerd kan worden naar het Duitse woord voor de Beuk (Buche).

Johannes Gutenberg, de uitvinder van de drukpers om 1450, zou het idee hiervoor  gekregen hebben toen een van beukenhout gemaakte letter een afdruk op het papier, waarin deze ingewikkeld was, achterliet.

Bijgeloven

-         In Westfalen, Duitsland, geloofden de mensen tijdens het 18de eeuw dat de baby’s uit een holle beukenboom kwamen en niet door de ooievaar gebracht werden.

-         Dorre Beukenblaadjes staan ook bekend als ‘heksengeld’, waarmee heksen bepaalde diensten betaalden.

-         Vanwege het feit dat een Beuk heel zelden door bliksem geraakt wordt zegt een oude Duitse boeren regel het volgende:

"Eichen sollst du weichen,
Vor Fichten sollst du flüchten,
Weiden sollst du meiden,
Buchen aber suchen."

(Ga Eiken uit de weg,
loop weg uit de buurt van de Spar
vermijd de Wilg
maar zoek de Beuk op)

Vandaar zochten onze voorouders als het mogelijk was bij onweer bescherming in een beukenbos.

-         De oude Galliërs offerden uit Beukenhout gemaakte poppen zodat de geesten hun kinderen met rust lieten.

Helende Eigenschappen:

As van beukenhout

De as van beukenhout werd onze voorouders niet alleen gebruikt als reinigingsmiddel en om zeep te maken, maar ook als geneesmiddel. De as heeft een ontstekingsremmende en ontsmettende werking. Onze voorouders vermengden of kookten de as samen met Sint-janskruid olie tot een pap en smeerden deze op de wond of het zweer.

Beukenbladeren werden gebruikt als koelend en pijnstillend middel voor omslagen bij hete zweren.

Als eerste hulp bij een gezwollen oog of gerstekorrel wordt een vers beukenblad op het oog gelegd voor koeling.

Een soort of teer werdt bereid door middel van droge distillatie van het hout van de Beuk. Deze teer was onder het naam Kreosotum in Duitse apotheken verkrijgbaar en gebruikt als middel om wonden te desinfecteren en als plaatselijke verdoving in de tandheelkunde. 

Samen met Zoethoutpoeder en Glycerine wordt het Beukenhout gebruikt bij maagstoornissen en tuberculose. 

Vandaag heeft de Beukenhoutthee als kankerverwekkend een slechte naam opgebouwd. In onze tijd wordt hij alleen nog in de Homeopathie als volledig veilig middel bij zware maagaandoeningen, zweren en bloedingen gebruikt.

In de Bachbloessem therapie is de Beuk onder de naam "Beech” bekend. Het werkt positief op tolerantie en verdraagzaamheid en versterkt het invoelingsvermogen. Beech is een middel voor pedante en over kritische mensen. 

In de Keuken

Onze voorouders gebruikten Beukenhoutschaafsel om azijn aan te zetten en om wijn te verven. Vlees op een vuur met Beukenhoutschaafsel gebraden was bijzonder lekker van smaak en waren hierdoor ook langer houdbaar.

De verse Beukenbladeren worden in salades of in groentes gebruikt. Samen met anderen kruiden zijn ze heel lekker in kwark of yoghurt.

In de lente worden de verse bladeren vaak met alcohol en suiker voor een lekkere Beukenlikeur aangezet.

De noten van de Beuk werden vroeger gebruikt om olie of meel te maken en om brood, pannenkoeken of taart mee gebakken.

In verschillende winkels kan Beukenolie gekocht worden. Deze olie heeft een lekkere nootachtige smaak en is heerlijk in Veldsla.

 

Recepten:

Beukenlikeur

De drank van de vrouwelijke boswachter.

Neem een fles met een brede hals met schroefdeksel en vul deze half of tweederde met heel jonge, verse bladeren. Vul de rest op met een vruchtenschnaps, zoals een perenschnaps en laat 2 tot 3 weken staan. Af en toe goed doorschudden. Zeef het geheel na afloop.
1 liter water en 400 g suiker zolang laten koken tot een stroopachtige vloeistof ontstaat. Meng deze suikerstroop samen met de alcohol en vul dit in donkere flessen en laat nog 4 tot 6 maanden rusten.

( Waarschuwing: Niet te veel verse beukennootjes eten! In de nootjes zit een giftige stof, die misselijkheid en hoofdpijn veroorzaken kan.)

Wildernis-Crunchey

Een lekkere gerecht voor bij het kampvuur.

1 ½ kopjes Beukennootjes

4 eetlepels boter

1 kopje suiker

Verwijder de beukennoten uit hun schelp en bak hun in een metalen pan op het vuur. De noten moeten constant geschud worden. Smelt de boter in een pan op het kampvuur, voeg de suiker erbij en onder constant roeren ca. 10 tot 15 minuten lang verwarmen, tot dat de massa smelt en bruin geworden is (gekarameliseerd). Doe nu de noten erbij en roer alles nog enkele minuten door. Leg het mengsel dan op een ingevette plaat of in een andere ingevette pan, gladsmeren en hard laten worden.

Naar het afkoelen in stukken breken.

* Tip: In plaats van Beukennoten kunnen ook andere noten, zoals hazelnoten, walnoten of amandelen gebruikt worden. 

Vinaigrette Rapunzel

4 eetlepel Beukennotenolie

1 eetlepel frambozenazijn

1 mespuntje vers gemalen peper

1 mespuntje zout

1 mespuntje suiker

Azijn met de olie vermengen en peper, zout en suiker naar smaak toevoegen.

Ondanks dat ik mijn uiterste best hebben gedaan de informatie zo goed mogelijk uit te zoeken en over te brengen, kan ik niet aansprakelijk gesteld worden voor enige schade die voortkomt uit het gebruik van geneeskruiden of kruidenrecepten hier vermeld op mijn site.
Het zijn en blijven nog altijd geneesmiddelen en kunnen bij verkeerd gebruik schadelijk en zelfs dodelijk zijn. Experimenteer nooit met geneeskruiden als u niet weet wat u doet.
Hou kruiden uit de buurt van kinderen en bewaar ze goed afgesloten in potten op een koele en donkere plaats.
Gooi geneeskrachtige kruiden weg als ze langer dan 12 maanden staan, ze zijn dan hun meeste geneeskracht kwijt

Boodschap:

" Ik  geef je de mogelijkheid om je innerlijke, geblokkeerde energie vrij te maken en je sluimerende ideeën te kunnen verwerkelijken.”
 
Symboliek:
   
Licht:   
begrip; voeding; behoud; duurzaamheid; energiek; betrouwbaar; vruchtbaarheid, geborgenheid; bescherming; improvisatietalent en creativiteit; liberaal en tolerant; observeringskracht

Donker:        
onbuigzaamheid; flegmatisch

Element:       
Lucht; Aarde

Energetisch:    
vrouwelijk; 1e en 4e Chakra

Planeet:       
Mars, Pluto, Saturnus, Zon

Seizoen:       
lente; zomer; herfst

Rune:           
Raido; Wunjo

Kwaliteiten:       
antiseptisch, verkoelend, kalmerend

Lichamelijk:        
eczeem, huid, luchtwegen

Persoonlijk:   
Gevoelens van geborgenheid en veiligheid; opladen van energie voorafgaand aan belangrijke (levens)beslissingen; de kans om de innerlijke, geblokkeerde energie vrij te maken; goede
familieband, traditie en verbondenheid

Affirmatie:        
" Ik ben geborgen en veilig in alles wat ik doe.”
" Ik laat al mijn geblokkeerde energie los en verwerkelijk mijn dromen.”