De Els (Alnus)
 
 

De Els behoort bij de familie van de Berken en komt in heel Europa voor. Net als de Berk groeit de Wels graag langs de oevers van rivieren en meren waar zijn takken bescherming bieden aan de plaatselijke flora en fauna. De Els is een boom die snel volwassen wordt en een leeftijd van ca. 150 jaar bereiken kan. Hoewel de Els in aangeplante vorm tot een hoogde van 20 tot 25m kan groeien is hij in zijn verwilderde vorm vaak niet groter dan een flinke struik. Herkenbaar is de Els door haar katjes, die wel voor de bladeren in februari of maart verschijnen en de bruine gevleugelde nootjes die tot het voorjaar tussen de schubben van de vrouwelijke katjes blijven zitten.

Het hout van de Els wordt traditioneel gebruikt voor dingen die veel met water in contact kwamen, vanwege zijn weerstand tegen vocht. Pompen, sluizen, waterpijpen worden vaak uit het hout van de Els gemaakt. Half Venetië staat op Osten van Elzenhout.

Voor het bouwen van andere dingen was de Els niet zo geschikt vanwege haar vatbaarheid voor houtwormen.
Een verdere gebruik van Elzenhout was als vuurhout.

Maar voor onze voorouders had het hout van de Els nog een heel ander betekenis. De Els is een van de heiligen bomen voor druïden, die het hout van de Els voor allerlei rituelen gebruikten. Zij maakten fluiten van Elzenhout, om de natuurgeesten aan te roepen. Vanwege zijn beschermende kracht werden amuletten en messen uit het gemakkelijk te bewerken hout van de Els gemaakt.

Mythen en legenden

In een verhaal gaat het over dat heksen fluiten van Elzenhout gebruikten voor het aanroepen van de Noordenwind.

De Druïden gebruikten fluiten van Elzenhout om de natuurgeesten aan te roepen en  te verleiden.

Phoroneus

In de Griekse mythologie was de Els aan Phoroneus gewijd, aan wie de ontdekking van het gebruik van het vuur toegeschreven werd.

Els

In de Germaanse mythen en legenden komen wij de "Erlenfrau” (Erle is het Duitse woord voor Els en Frau betekend vrouw.) tegen, die in Duitsland ook onder de naam Else, Elsa en Elise bekend is. De "Erlenfrau”verschijn ten eerst als een mooie, verleidelijke vrouw die zich dan heel snel in een harige of bastachtige figuur veranderd om de wellustige mannen een les te leren.

Olaf en de dochter van de "Ellerkong”

In een Deense volkslegende staat de Els bekend als de dochter van de "Ellerkong” of de "Erlkoning” , de koning van de Elven, die vaak in de mist samen met de elven danste. Volgens een van de verhalen nodigde zij Olaf, een rijder die toevallig aan haar voorbijkwam, uit om met haar mee te dansen. Hij weigerde zich vanwege dat hij de volgende dag zou gaan trouwen. Drie keer wordt hij door haar gevraagd om mee te dansen en drie keer zegt hij ‘nee’. Zij wordt zo boos dat zij Olaf met een slag op zijn hart en de woorden dat ziekte en epidemieën hem zouden volgen vervloekte. Dan zette zij hem op zijn paard en stuurde hem naar huis. Olaf haalde het net om naar huis te komen en aan zijn moeder te vertellen dat hij in het rijk van de Ellerkong terechtgekomen was. Toen stierf hij.

De Ridder Wolfdietrich

In een versie van de legende van Wolfdietrich probeerde de "Erlenfrau” , die hier ook de ‘rauwe’ Ilse genoemd wordt, te verleiden. Zij toonde zich aan Wolfdietrich als een wild, ruig en mossig wezen. Hij weerstaat haar verleiding waarop zij hem in een dier transformeerde. De volgende dag probeert zij weer om hem te verleiden. Hij weigert nog steeds. Zij gebruikt nu een toverspreuk waarna hij 6 maanden door het bos moet lopen en zich alleen van kruiden en wortelen kan voeden. Eindelijk, als zij hem dan een derde keer verschijnt geeft hij haar aandringen toe. Zij brengt hem nu naar een betoverd land, waarvan zij de koningin is. Nadat zij een bad genomen heeft in haar verjongingsbron verschijnt zij aan Wolfdietrich als een van de mooiste vrouwen die hij ooit gezien had.

Morrigane

Onze voorouders wijden de Els aan de godin van de dood Morrigane. Al in het neolithicum waren Elzenbossen plekken van de doden. Plekken met Elzen waren ook vaak offerplekken waar jonge mannen aan Morrigane als bruidegom geofferd worden.

Bran

De Keltische volkeren identificeerden de geest van de Els niet meer met de godin van de dood, maar met Bran de Gezegende, een doodbrengende krijger. Hij staat vertegenwoordigd als Erlkoning en begeleider van de doden. Zijn vogels zijn de raven. En naar een Welshe mythologie wordt Bran in Ierland gedood en zijn hoofd werd meegenomen naar Londen en daar begraven op de plaats waar tegenwoordig de Tower of London staat. De raven die ook vandaag nog op de Tower leven worden met dit verhaal in verband gebracht.

Een sprookje uit Zuid-Tirol

Diep in het bos stoot een jonge man toevallig op een bijeenkomst van heksen. Hij ziet hoe de heksen een oudere heks in stukken hakken en dan in een grote ketel koken. Als de heksen later de botten weer samen wilden zetten misten zij een rib. Die had de jonge man gestolen. De heksen vervingen de rib dan met een rib uit Elzenhout en de oude heks werd weer levend, jong en mooi. De andere heksen waarschuwden de herboren heks dat zij wel zou sterven als ooit iemand haar  een "Els-heks”  zou noemen. De volgende dag wilde dezelfde heks net die jonge man verleiden, die alles gehoord en gezien had wat er de dag van te voren gebeurd was. Hij noemde haar dan ook een "Els-heks” en de heks viel hierop dood om.

 

Bijgeloven

Voor onze voorouders was de Els vanwege haar voorkeur om aan vochtige gebieden zoals de banken van rivieren en moeras gebieden te groeien een enge boom. De Els wordt hier symbolisch een boom van de tussenplekken, de plekken die niet helemaal water maar ook niet helemaal aarde zijn, de plekken die als natuurlijke doorgangen naar andere werelden en dimensies werken. Voor onze voorouders waren dit de plekken van watergeesten, nevelfeeën, dwaallichten, elven, en heksen met bloedrode haren, zo rood als het hout van een neergeslagene Elzenboom.

De geest van de Els was voor onze voorouders ook een geest van de dood, die voor verdwaalde trekkers gevaarlijk zijn kon. Van haar wordt beweerd dat zij de trekkers naar het water trok om hun daar te verdrinken. (Hier stond de Els symbolisch voor de vernietigende kracht van het water.)

Het hout van de Els zou tegen hekserij beschermen.

De takken tijdens de Walpurgiennacht om het huis geplaatst beschermde tegen heksen.

Helende Eigenschappen:

In onze Europese kruidengeneeskunde wordt Elzenbast vaak genoemd als middel bij ontstekingen, reuma en diarree. Verder heeft de Els een samentrekkende, koelende, koortsverlagende, pijnstillende en het slijmvlees kalmerende werking.

Zakjes gevuld met verwarmde bladeren van de Els zouden bij chronische huidaandoeningen helpen.

Bladeren en bast worden hiernaast ook gebruikt om te gorgelen om zweren in de mond te verlichten.

Bij tandvleesbloedingen en tandvleesontstekingen hebben onze voorouders een krachtige afkooksel uit verse of gedroogde bladeren of het bast van de Els gemaakt. 2 theelepel bladeren worden met 1 kopje water ca. 5 minuten lang gekookt en dan voor het spoelen van de mond gebruikt.

Een ander middel om te gorgelen was gemaakt door het bast van jongere takken tijdens de herfst of de winter af te schrapen, klein te snijden en goed te drogen. 1 theelepel gedroogde bast is genoeg voor 1 kopje water. Overgiet de bast met het water, verwarm en laat ca. 5 minuten koken. Daarna afzeven en ermee gorgelen. 

De essentie van de boom werkt zowel verkwikkend als ook nervositeit en angst verminderend.

Recepten:

Gorgelmiddel bij Angina, keelontsteking en tandvleesontsteking

1 delen Elzenbast

1 delen Duinrooswortelen

1 deel Heemstwortelen

1 opgehoopte theelepel van deze mengeling met 1 kop koud water verwarmen en ca. 5 minuten laten koken. Zeef en gebruik om te gorgelen of de mond uit te spoelen.

Speningthee

Onze voorouders gebruikten deze thee vaak om de melkproductie bij vrouwen tijdens het spening proces te stoppen.

1 delen Elzenbladeren

1 delen saliebladeren

1 delen walnootbladeren

2 theelepel van het mengsel is voldoende voor 1 kopje thee. Overgiet de kruiden met kokend water en laat afgedekt 5 minuten trekken. Drink 2 tot 3 kopjes per dag.

Om de werking te ondersteunen kan de thee ook als kompres op de borsten gebruikt worden.

Erlkönigs Tochter

Een vrouwenthee, die versterkend en balancerend werkt.

1 delen Elzenbladeren

2 delen Vrouwenmantel

2 delen Lindebloesems

2 delen Bergamotbladeren

2 delen Sleutelbloembloesems

Meng de gedroogde kruiden goed met elkaar .

Overgiet 1 theelepel kruidenmengsel met 1 kop kokend water en laat 5 minuten trekken. Zeef en zoet als nodig met honing.

Ondanks dat ik mijn uiterste best hebben gedaan de informatie zo goed mogelijk uit te zoeken en over te brengen, kan ik niet aansprakelijk gesteld worden voor enige schade die voortkomt uit het gebruik van geneeskruiden of kruidenrecepten hier vermeld op mijn site.
Het zijn en blijven nog altijd geneesmiddelen en kunnen bij verkeerd gebruik schadelijk en zelfs dodelijk zijn. Experimenteer nooit met geneeskruiden als u niet weet wat u doet.
Hou kruiden uit de buurt van kinderen en bewaar ze goed afgesloten in potten op een koele en donkere plaats.
Gooi geneeskrachtige kruiden weg als ze langer dan 12 maanden staan, ze zijn dan hun meeste geneeskracht kwijt.

 
 
Boodschap:
 
Ik help je en ondersteun je om weer open te kunnen staan voor nieuwe inzichten en ondernemingen. Met mijn kracht en energie bent je tegen iedere situatie opgewassen.”

Symboliek:   

Licht:   
enthousiasme; spontaniteit; sociaal; bescheidenheid; argeloosheid; deugdzaamheid; schuchter; vriendelijk; sierlijk; flexibel; liefde

Donker:   
naïviteit; fragiel

Element:   
lucht; water; vuur

Energetisch:    
2e, 3e, 4e en 6e Chakra

Planeet:   
Maan; Mars; Mercurius; Venus; Zon

Seizoen:   
lente; herfst

Rune:       
Ansuz; Dagaz; Kenas; Ingwaz

Kwaliteiten:   
rustgevend; ondersteunend; tegen reuma; balancerend en versterkend; samentrekkend; koortswerend; pijnstillend

Lichamelijk:   
gewrichten; hart; keel; tandvlees; beendergestel; huid

Persoonlijk:   
doorgang naar het rijk van de feeën;    

Affirmatie:   
"Met enthousiasme, passie en spontaniteit maak ik NU een nieuw begin.”
"Ik heb de moed om mij NU te bevrijden van oude ballast en obstakels.”